NFT Là Gì? Điều Gì Khiến NFT Trở Nên Phổ Biến?
Hãy bắt đầu với một câu hỏi: thị trường NFT đã phát triển mạnh mẽ như thế nào trong 6 tháng qua?
01 Thị trường NFT đã phát triển mạnh mẽ như thế nào trong 6 tháng qua?
Vào tháng 1 năm 2021, một thẻ giao dịch NFT có cảnh LeBron James úp rổ đã được bán với giá 71.455 đô la trên NBA Top Shot, một nền tảng sưu tập kỹ thuật số. Đến tháng 4, giá đấu giá cho thẻ NFT này đã tăng lên mức kỷ lục 387.600 đô la. Sau đó, tác phẩm "Everydays: The First 5,000 Days" của nghệ sĩ kỹ thuật số "Beeple" (tên thật là Mike Winkelmann) đã thu về 69.346.000 đô la vào ngày 11 tháng 3, biến NFT thành hiện tượng chỉ sau một đêm. Kể từ đó, hết người này đến người khác, những tên tuổi lớn trong lĩnh vực âm nhạc và hội họa đã tham gia vào thị trường béo bở này để giành một phần. Vào tháng 2, một bài hát NFT do đồng sáng lập và ca sĩ chính của Linkin Park Mike Shinoda sản xuất đã thu về hơn 30.000 đô la, trong khi phiên bản token hóa của bức tranh "Morons" của nghệ sĩ đường phố Banksy được đấu giá với giá 380.000 đô la, gấp bốn lần giá trị ước tính trước khi nó bị đốt, tạo nên cơn sốt đốt tranh. Tuy nhiên, không chỉ âm nhạc và tranh vẽ được coi là vật sưu tập NFT. Một làn sóng mở rộng của NFT, như đạo cụ game, quyền sở hữu đất ảo, thậm chí một tweet, một đôi tất tiền mã hóa, bộ sưu tập đá kỹ thuật số bình thường, và âm thanh đánh rắm dài 52 phút, v.v., đã kỳ diệu tăng lên mức giá cao ngất ngưởng. Trong một thời gian, sự tăng vọt về giá bán đã biến NFT thành một nguồn tài sản khổng lồ, thu hút người từ mọi tầng lớp xã hội.
Tuy nhiên, NFT không chỉ là một cơn sốt thị trường liên quan đến các nhà đầu tư nhỏ lẻ, vì nhiều tổ chức đã tham gia vào cuộc chơi. Vào ngày 23 tháng 8, Visa đã nhảy vào cơn sốt NFT, mua "CryptoPunk 7610" với giá 150.000 đô la. Vào tháng 6, Alipay hợp tác với Viện Nghệ thuật Đôn Hoàng để ra mắt hai giao diện mã thanh toán NFT dựa trên AntChain, mỗi loại 8.000 bản, giá 10 điểm Alipay cộng với 9,90 nhân dân tệ. Các giao diện này đã bán hết ngay sau khi phát hành, với một số được định giá 1,5 triệu nhân dân tệ trên Xianyu, nền tảng bán hàng đã qua sử dụng của Alibaba. Không muốn tụt hậu so với đối thủ cạnh tranh, gã khổng lồ Internet Tencent đã phát hành nền tảng giao dịch NFT riêng, "Huan He", nơi 300 "Vinyl NFT" của "Chương trình Mười Ba Lời Mời" đã bán hết ngay lập tức với giá 18 nhân dân tệ mỗi cái.
Chúng ta có thể quan sát rõ ràng thị trường NFT đã phát triển nhanh như thế nào trong 6 tháng qua dựa trên thống kê dữ liệu của QKL123:
Chỉ số NFT đã tăng từ 3.794 vào tháng 2 lên 28.442 ngày nay, tăng 649,66% trong nửa đầu năm nay. Ngoài ra, OpenSea, nền tảng giao dịch NFT lớn nhất, đã vượt qua Uniswap, nền tảng trao đổi phi tập trung lớn nhất, về mức tiêu thụ phí gas.
Những điều trên cho thấy hoạt động sôi động trong ngành công nghiệp NFT. Vậy NFT là gì? Điều gì khiến nó trở nên phổ biến như vậy? Làm thế nào mà mức premium cực cao xuất hiện?
02 NFT là gì? Nó xuất hiện như thế nào?
NFT hay "token không thể thay thế", một tài sản kỹ thuật số dựa trên công nghệ blockchain, là duy nhất và không thể chia nhỏ với quyền sở hữu độc quyền. Nó trái ngược với FT hay "token có thể thay thế". Token có thể thay thế là token có thể thay thế bằng một token khác giống hệt nó và có thể chia thành các đơn vị nhỏ hơn, như BTC, ETH, tiền giấy, v.v. Ví dụ, một tờ 100 nhân dân tệ trong tay bạn có thể được thay thế bằng một tờ 100 nhân dân tệ từ bất kỳ người nào khác, không có sự khác biệt cơ bản nào giữa chúng.
Trái ngược với FT, token không thể thay thế đại diện cho khái niệm đối lập. Mỗi NFT có một định danh duy nhất, không thể chuyển nhượng, giá trị giao dịch của nó nằm ở tính khan hiếm.
NFT xuất hiện như thế nào?
Năm 2012, sự xuất hiện của Colored Coin đã chứng minh tính khả thi và tiềm năng đưa tài sản thế giới thực lên blockchain. Nhưng trước năm 2017, mọi người trong ngành blockchain đều bận rộn phát hành token có thể thay thế, trong khi nỗ lực phát hành NFT không tìm được người mua.
Năm 2017, Matt Hall và John Watkinson, những người sáng lập công ty phần mềm Larva Labs, đã tạo ra một chương trình phần mềm có thể tạo ra hàng nghìn nhân vật khác nhau, nguyên mẫu cho CryptoPunks. Mặc dù các nhà sáng lập đã điều chỉnh Punks nhiều lần và cho chúng các tổ hợp phụ kiện khác nhau, ban đầu ít người quan tâm. Trong việc quảng bá dự án, 10.000 Punks đã được phát hành: các nhà sáng lập giữ lại 1.000 và phần còn lại được phát hành miễn phí. Punks đã hết ngay lập tức, nhưng điều bất ngờ là nó đã tạo ra một cơn sốt trên thị trường thứ cấp sau đó. Hiện nay, giá của những CryptoPunks có vẻ ngoài xấu xí này đã tăng lên mức đáng kinh ngạc, và ngay cả những cái có giá thấp nhất cũng có thể có giá hơn 200.000 đô la.
Sau sự thịnh vượng bất ngờ của CryptoPunks, mạng Ethereum đã ra mắt giao thức ERC721 để phát hành, tạo và xác định "token độc đáo" này. Với giao thức này, CryptoKitties, dự án NFT lớn đầu tiên, đã ra đời trên chuỗi Ethereum. Đây là một trò chơi ảo blockchain nơi người chơi có thể nhận nuôi, cho ăn và giao dịch mèo ảo. Tính năng phổ biến nhất của trò chơi này là sự hiếm có trong ngoại hình và tính cách của CryptoKitties phát sinh từ việc ghép cặp và nhân giống gen. Điều này đã khiến giá của CryptoKitties với các yếu tố hiếm tăng vọt, và cơn sốt này đến lượt nó lại thu hút người dùng mua CryptoKitties để nhân giống và ghép cặp trong nỗ lực tạo ra những con có các yếu tố hiếm hơn và bán chúng với giá cao hơn. Nó có phần giống như việc mở hộp quà bí ẩn. Trò chơi này từng làm sập mạng Ethereum, bằng chứng sinh động cho sự phổ biến của nó lúc bấy giờ.
Sau thị trường giá xuống năm 2018, NFT vẫn trầm lắng cho đến năm 2021 khi nó quay trở lại.
03 Tại sao NFT lại gây sốt?
Vậy, tại sao NFT lại gây sốt?
1) Tận dụng thị trường tăng giá
Sau sự bùng phát COVID-19 năm 2020, nhiều quỹ, do nhu cầu chống lạm phát, đổ vào lĩnh vực tiền kỹ thuật số. Cùng với việc Bitcoin halving sắp diễn ra vào năm 2020, thị trường tiền mã hóa đã có một bước nhảy vọt. Đó là quy luật các phân khúc sẽ tăng theo các đầu tàu đang tăng vọt. Thị trường tăng giá đã tạo ra nhiều người kiếm được lợi nhuận lớn, những người này được thúc đẩy để thực hiện các khoản đầu tư mới với túi tiền đầy ắp của họ. Hơn nữa, khi thị trường vẫn đang tăng, những người tham gia luôn giữ thái độ lạc quan.
Khi thấy mức premium bất ngờ trong giao dịch NFT, nhiều nhà đầu tư "sợ bỏ lỡ cơ hội". Thậm chí có câu nói rằng nếu bạn đã bỏ lỡ DeFi năm ngoái, bạn không thể bỏ qua NFT trong năm 2021.
2) NFT cho phép nhiều kịch bản ứng dụng "kinh tế" hơn
Sẽ không có người theo nếu "không thể kiếm được tiền". Hai năm trước, nhiều kịch bản ứng dụng của NFT chỉ là tưởng tượng, và chúng không thể tạo ra của cải. Nhưng cơn sốt Metaverse và GameFi năm nay đã khiến NFT có lợi nhuận.
Con người đang chuyển sang kỹ thuật số. Metaverse, thế hệ nền tảng tính toán và phương tiện nội dung tiếp theo, được coi là thế giới ảo mà con người cuối cùng sẽ chấp nhận. Khi 5G, VR và các nâng cấp công nghệ khác được tham gia, nó chắc chắn sẽ mang lại những thay đổi trong mô hình kinh doanh trong các lĩnh vực game, xã hội, nội dung và tiêu dùng. Sự lặp lại của phương tiện cho mỗi lĩnh vực có thể mang lại cơ hội kiếm lời. Đó là lý do tại sao vô số công ty đang đầu tư mạnh để khám phá nó. Thay vì hype và bong bóng, những người tham gia là các gã khổng lồ Internet đang kiếm được nhiều tiền trong cuộc cách mạng Internet, như Facebook và Tencent. Không ai có thể hiểu rõ hơn việc nắm bắt cổ tức của thời đại quan trọng như thế nào. NFT được coi là cơ sở hạ tầng của nền kinh tế tương lai.
NFT là điều cần thiết để Metaverse ánh xạ ảo thế giới thực, cụ thể là để xác định các yếu tố khác nhau như da
NFT đóng vai trò như cầu nối giữa nền kinh tế thực và nền kinh tế game. Chỉ sau đó, trò chơi blockchain GameFi Axie Infinity, ra mắt năm 2018, mới có thể vượt qua Honor of Kings , tựa game di động có doanh thu cao nhất thế giới về mặt doanh thu hàng ngày. Thực tế là ngoại trừ hệ thống chiến đấu và đồ họa đẹp hơn, Axie Infinity đã theo mô hình cũ về nhân giống và giao dịch trong CryptoKitties, một game blockchain khác đã nổi tiếng vào năm 2017. Điều đó đủ để chứng minh sức mạnh kỳ diệu của NFT đối với nền kinh tế game.
Vậy, có phải chỉ có vậy? NFT có thể trao quyền cho nhiều lĩnh vực hơn, không chỉ game và thực tế ảo. Sưu tập và giao dịch tác phẩm nghệ thuật hiện là thị trường lớn hơn cho NFT.
3) Sự bùng nổ của nền tảng giao dịch thúc đẩy sự thịnh vượng của giao dịch NFT
Trước năm 2018, có rất ít nền tảng giao dịch NFT. Nhưng hiện nay ngày càng có nhiều nền tảng như vậy xuất hiện, chẳng hạn như OpenSea, Nifty Gateway, MakersPlace, Rarible, SuperRare và VIV3. Các nền tảng này không chỉ có thể trưng bày và giao dịch tác phẩm nghệ thuật mà còn kết nối chặt chẽ tác phẩm nghệ thuật với "nhóm người tiêu dùng" chính xác của họ. Ngoài ra, các nền tảng cơ sở hạ tầng dựa trên công nghệ blockchain đã tạo ra nhiều hệ sinh thái phái sinh hơn cho thị trường và cung cấp nhiều pool thanh khoản hơn cho giao dịch NFT. Ví dụ như MEME đã giới thiệu yield farming. Người dùng stake token MEME có thể nhận được điểm dứa để đổi lấy thẻ sưu tập NFT, có thể đem bán trên OpenSea. Các hoạt động kiểu này đã thu hút các nhà đầu cơ nhỏ lẻ nhiệt tình tham gia bữa tiệc NFT.
Một ví dụ khác là sử dụng tác phẩm nghệ thuật để tạo token phát hành. Chắc hẳn bạn sẽ ngạc nhiên khi biết rằng phiên đấu giá "Everydays: The First 5,000 Days", đã được bán với giá trên trời và lan truyền rộng rãi ngay cả ngoài giới blockchain, là một giao dịch có liên quan. Một cuộc khảo sát cho thấy tên thật của Metakovan, người đã mua bức tranh kỹ thuật số nói trên với giá 69 triệu đô la, là Vignesh Sundaresan. Anh ta không phải là một nhà sưu tập truyền thống, mà là một người trong giới tiền điện tử. Năm 2012, anh ta thành lập một sàn giao dịch tiền điện tử (coins-e.com) tại Canada, nay đã ngừng hoạt động (bị người dùng cáo buộc gian lận do mất tiền); năm 2013, anh ta thành lập một doanh nghiệp sản xuất máy ATM Bitcoin; và trong thời kỳ bùng nổ ICO từ 2017 đến 2018, anh ta phát hành LST, một loại tiền điện tử khác, giá hiện đã về zero. Giờ đây trong thị trường bull của tiền điện tử năm 2021, Vignesh đã phát hành B20, một đồng coin được tạo ra từ 20 tác phẩm của Beeple mà anh ta mua với giá 2,2 triệu đô la. Với giá phát hành là 0,36 đô la, 59% tổng cung (10 triệu) thuộc về Vignesh, trong khi 2% tình cờ thuộc về Beeple, từ đó dấy lên nghi ngờ liệu phiên đấu giá 69 triệu đô la cho "Everydays: The First 5,000 Days" có phải là một giao dịch có liên quan hay không.
Ngay sau phiên đấu giá "Everydays: The First 5000 Days" tại Christie's, giá của B20 đã tăng vọt lên 25 đô la, nâng giá trị 5,9 triệu token của Vignesh lên 147,5 triệu. Ngay cả khi không thể rút tiền hoàn toàn, Vignesh đã kiếm được một khoản tiền lớn. Khi mọi người kiếm lời từ đầu cơ, họ có thể sẽ làm lại. Điều này có thể giải thích tại sao việc phơi bày "vụ bê bối" này không làm sụp đổ "giá trên trời" của NFT trong các cuộc đấu giá mà còn thúc đẩy nó đến mức ngay cả một viên đá kỹ thuật số cũng có thể được bán với giá hàng triệu đô la.
Nói thẳng ra, trong khi sự tiện lợi của cơ sở hạ tầng blockchain và sự phổ biến của các nền tảng giao dịch NFT làm giảm rào cản và cải thiện hiệu quả giao dịch đồ sưu tập và tác phẩm nghệ thuật thực, thì việc đầu cơ cũng trở nên thuận tiện hơn.
04 Kết luận
NFT có thể có tương lai đầy hứa hẹn trong nền kinh tế Internet tương lai. Nhưng hiện tại vẫn còn quá sớm để áp dụng NFT rộng rãi vì lĩnh vực này đang tràn ngập các nhà đầu cơ. Đừng lo lắng. Ngành công nghiệp tiền điện tử không xa lạ gì với đầu cơ vì các nhà đầu tư blockchain luôn giữ quan điểm rằng "lợi nhuận của ngành chỉ thuộc về những người luôn tò mò, không sợ thử nghiệm và sẵn sàng chấp nhận rủi ro". Do đó, ngay cả những người do dự và nghi ngờ cũng không thể cưỡng lại sự cám dỗ của khối tài sản khổng lồ và lao vào lĩnh vực này ngay từ đầu.